Over ons | Pelgrim Henricus
Uit een interview in de Pelgrimskrant van 2004
(uitgegeven aan de vooravond van de 50-daagse lentevoettocht, een vredesvoettocht van 1.000 km tussen Palmpasen en Pinksteren langs 190 kerken op het Noordererf)
"Het begint nu pas écht tot me door te dringen het toch wel een hele klus is. Want waar moet ik tijdens die 50 dagen slapen, e
n waar vind ik droge en schone kleren? Misschien komt het er wel op neer dat ik iedere dag terug moet naar mijn woonplaats Leeuwarden, of pelgrim Henricus dat ik moet blijven slapen in een hotelletje langs de route. Maar, als een heuse pelgrim, vertrouw ik erop dat het ook nu weer goedkomt. Dat is juist een van de wonderen die ik iedere keer onderweg ervaar". Het tekent Henk Woelders, beter bekend als pelgrim Henricus en grote man achter de Lentevoettocht die tussen Palmpasen en Pinksteren wordt gelopen. Enthousiast, bevlogen, vol met ideeën en plannen én vooral vol vertrouwen.
Pelgrim Henricus wordt in 1945 als Hendrik Jan Woelders in het Overijsselse Hardenberg geboren. Hij groeit op in een arbeidersmilieu waarin het vrijgemaakte geloof (artikel 31) een voorname rol speelt. Na de mulo en de hbs schrijft hij zich in voor de VU Amsterdam waar hij politicologie gaat studeren. Van jongs af aan heeft Woelders veel belangstelling gehad voor openbaar bestuur en politiek, en voor hem is altijd duidelijk geweest dat hij met die interesse meer wilde gaan doen. Hij besluit om de politiek in te gaan en wordt lid van de PvdA ("De band met de vrijgemaakten had ik allang doorgesneden, en de enige partij destijds naast de PvdA die me echt kon boeien was de ARP. Waarschijnlijk zit er ARP-bloed in mijn genen, want tot op de dag van vandaag herken ik veel van hun idealen in de manier waarop ik denk en functioneer"). Voor de PvdA is hij onder meer raadslid in de gemeente Leiden en Hoogeveen en ziet het begin jaren negentig misgaan als niet alleen zijn huwelijk strandt, maar ook dat hij als werknemer van de een op andere dag wordt gedumpt. Bij het zoeken naar ander werk speelt hij met de gedachte om zelfstandig ondernemer te worden, en dat idee lijkt levensvatbaar als hij een project bedenkt dat verschijnt onder de titel `Telewerken voor WAO`ers 40+`. De idee behelst mensen die uitgerangeerd zijn toch weer aan het werk te krijgen dankzij vervangende arbeid. Het project wordt uiteindelijk niet wat Woelders er van verwacht had, en eind 1993 is de schuld zo hoog opgelopen dat hij zijn huis moet verkopen. Via een groot aantal tussenstops komt de geboren Hardenbergse in aanraking met de Zenmedidatie. Het betekent de ommekeer in zijn leven.
ZEN
Het is 1991 als Henk Woelders via via op het spoor wordt gezet van de zenmeditatie (Zen is een Boeddhistische traditie waar Zazen een centrale rol in neemt en waarbij houding, ademhaling en geestestoestand de drie pijlers zijn - "Ik heb nooit wat willen zien in dat soort dingen. Ik vond het te zweverig en wenste me er niet mee bezig te houden"). Hij maakt op het inmiddels opgeheven Centrum voor bezinning en meditatie Tiltenberg in Haarlem kennis met zen, en doet dat later nog eens dunnetjes over op de trappistenabdij van Zundert. Pas écht geïnteresseerd in zen raakt Woelders als hij uitgenodigd wordt om mee te gaan naar de Sint Willibrordabdij in Doetinchem waar in het nabijgelegen stiltecentrum Bethlehem een ruimte is ingericht voor zenmeditatie. Woelders raakt gefascineerd door de wereld van zen, de omgeving van de abdij en het zoeken naar de innerlijke vrede en leest alles wat los en vast zit over meditatie, kloosters en pelgrimage. Steeds meer zal het lopen een centrale plaats in zijn leven innemen, en na het wandelen van diverse bestaande routes neemt hij de beslissing om een eigen route uit te zetten en een jaar uit te trekken voor het pelgrimeren ("Ik heb in het begin vrij veel moeite gehad met het lopen. Ik was totaal niet geoefend en heb, vooral de eerste jaren, flink af moeten zien. Maar ik heb ook leren inzien dat het niet uitmaakt hoe je loopt en hoe je de `eindstreep` bereikt. Veel belangrijker is dat je de stap durft te maken óm te gaan lopen. Alleen dat al moet je zien als een overwinning op jezelf"). Als `bewijs` van zijn `omkering` schrapt hij de naam Henk Woelders uit zijn gedachte ("Er was zoveel gebeurd dat ik niet verder kon met mijn oorspronkelijke naam"), om vanaf die tijd als pelgrim Henricus door het leven te gaan ("In Sint Willibrordabdij heb ik gevraagd om met een pelgrimszegen heengezonden te worden. Tijdens het ritueel zei de pater: `Heer, wil Henricus...`. Ik heb die gebeurtenis echt ervaren als een tweede doop! Ik kreeg een nieuwe naam. Pelgrim betekent voor mij herinnering, hoe het was, dat ik dat nóóit mag vergeten. Henricus is zoiets als wat Jacob overkwam. Die man kreeg een andere naam na zijn gevecht met God").
In de afgelopen vijf jaar heeft pelgrim Henricus duizenden kilometers afgelegd, en een groot aantal mensen heeft hem daarbij vergezeld ("Ik ben tijdens mijn wandelingen niet alleen vaak mezelf tegengekomen, maar heb ook de goddelijkheid in andere mensen ervaren"). Het zijn niet alleen de mensen onderweg die pelgrim Henricus steunen en hem kracht geven, ook Maria is erg belangrijk. "Ik heb nauw contact met Maria", zo zegt de tegenwoordig in Leeuwarden wonende pelgrim Henricus. "Het is me nu al een aantal keren gebeurd dat ik een lift aangeboden kreeg (ik mag dan wel graag lopen, maar ik ben niet zo streng in de leer dat ik andere vormen van vervoer afwijs) en dat vrij snel daarna een hevig noodweer uitbrak. Het is steeds weer een indrukwekkende ervaring, ook of misschien wel juist voor protestanten die in de regel minder hebben met `Maria`."
Pelgrims-Vredes-Kapel
De ontmoetingen in de afgelopen jaren hebben pelgrim Henricus niet alleen zelfbewuster gemaakt, ze hebben hem ook gesterkt in de opvatting dat er óók in (Noord-) Nederland behoefte is aan een centrum waar mensen bijeen kunnen komen om te mediteren en te zoeken naar de innerlijke vrede. De ideeën van pelgrim Henricus hebben geleid tot plannen waarin wordt bekeken of de bouw van een Pelgrims-Vredes- Kapel op de grens van Friesland en Groningen haalbaar is. "We veroorloven het ons wel om naar alle uithoeken van de wereld te reizen om daar dingen en gebouwen te zien die ons raken, en dat zouden we niet in eigen land hebben? Ik zou hier graag een estethisch gebouw willen neerzetten. Dat gebouw, in de vorm van een slakkenhuis (of wulk), is echt mijn ideaal. Ja, als je het helemaal goed wilt zeggen moet je het hebben over een meditatiepark waar allerlei religies elkaar terugvinden, waar alle ruimte is om met elkaar over de innerlijke vrede te praten, waar (mediation)cursussen gegeven kunnen worden, plaats is voor een vredesbibliotheek en waar vredesgroepen terecht kunnen. Maar het zal nog wel even duren voordat dat droomideaal bereikt is", aldus Henricus. Om een en ander te bekostigen zal een groot aantal activiteiten worden georganiseerd, en een daarvan is de Lentevoettocht. "Ik zat al langer te denken aan een tocht van deze lengte (duizend kilometer), maar pas vorig jaar werd het allemaal vrij concreet. Nu dan is het zover en ik heb er alle vertrouwen in, alhoewel ik me wel eens afgevraagd hebt hoe het allemaal zou komen. Met name als het ging om het vinden van een slaapplaats of het regelen van schone en droge kleding. Lange tijd heb ik met het plan rondgelopen om tijdens de vijftig dagen een ezel mee te nemen. Die zou onder meer een tent kunnen vervoeren waar ik de nachten in door zou kunnen brengen. Uiteindelijk ben ik van dat idee afgestapt, en ik laat het nu allemaal maar op me afkomen. Misschien is dat ook wel het lot van een pelgrim. En als het er op neerkomt dat ik iedere dag terug moet naar mijn woonplaats Leeuwarden, of dat ik moet blijven slapen in een hotelletje langs de route, dan moet dat maar. Ook bij het uitzetten van de route waren er dingen die ik in eerste instantie niet had voorzien. Zo had ik had een route uitgezet die in Rijs, Gaasterland, in een kerk zou eindigen. Totdat ik er achter kwam dat er in Rijs helemaal geen kerk ís. Ja, dan moet je wat anders. Ik heb nu mijn oog laten vallen op het Vredestempeltje in het Rijsterbos. Een vesper in de open lucht! Dat zou toch fantastisch zijn?".
Toekomst
Sinds de eerste kennismaking met zen is het leven van pelgrim Henricus drastisch veranderd. Het jachtige, materiële is uit zijn leven verdwenen en echt druk maken over de toekomst doet hij niet. "Wat ik over vijf jaar doe? Hopelijk zit ik dan in het meditatiepark, maar ik zou het ook goed vinden als dat in een `pelgrimshoeve` zou zijn, bijvoorbeeld een verbouwde boerderij of kerk. Het kan ook zijn dat ik eenzaam zit te wezen in een huisje op de hei, maar in alle gevallen zal het belangrijkste zijn dat ik altijd zal blijven die ik ben".